Klank: respect!

Lute Brommer

22 december 2020
Of je nu naar een televisieserie kijkt, de achtergrondmuziek van een supermarkt binnenloopt, een telefoontje krijgt, of dat er iemand naar je fluit, het leven is een 24/7 klankfestijn. Klank is een fenomeen dat in ieders dagelijks leven bijna ononderbroken aanwezig is. Door de steeds grotere overdaad zijn we ook steeds minder gevoelig voor de invloed die klank op ons heeft. We zouden weer een stap terug moeten doen om de waarde en het nodige respect ervoor te hervinden.

Heb je weleens geprobeerd een film zonder muziek te kijken, maar wel met gesproken tekst? Heel saai en zonder enige spanning of drama. Daarentegen kan je zonder tekst, maar met beeld en klank extreme spanning opbouwen. Neem bijvoorbeeld het begin van het filmepos Once upon a time in the West. Deze film heeft een grootsheid zoals De Idioot van Dostojevski of de negende symfonie van Anton Bruckner. Eén voor één meesterwerken van een majestueuze omvang. Zo raken de eerste twintig minuten van voornoemde film aan het absurdistische wat betreft de lengte van één scene. Twintig minuten gebeurt er vanuit een dramatisch oogpunt gezien absoluut niets. Het beeld wisselt van één personage naar een ander, dan weer naar een derde en komt vervolgens weer terug. Het decor bestaat uit een eentonig okerbruin van zowel omgeving als kleding en het geheel speelt zich af op een verlaten treinstation in een warm deel van het Wilde Westen. Een setting waarin niemand zich gelukkig voelt en waar geen lol te beleven valt. Een actieloze situatie van complete verveling voor diegene die gewend is aan TikTok en soortgelijke amusementsplatforms. Er gebeurt niets. Hoe houdt de regisseur de spanning erin? Hoe komt het dat de spanning zelfs tot het ondragelijke oploopt? Door de geluiden, door het gebruik van klankpaletten. Hier gaat het niet om achtergrondmuziek. Het is het geluid van de windvaan, die bij elke keer dat hij draait een piep-knarsend geluid geeft, het is het geluid van het langzaam druppelende water op de hoed van één van de personages, het is het zoemen van de vlieg die niet gaat ontsnappen aan de loop van de revolver van ditzelfde personage. En deze klanken wisselen elkaar af op een niet precies definieerbare maar toch dwingende manier en het beeldmateriaal is aan de hand van dit ritme gemonteerd. Zo ontstaat in dit uiterst monotone beeld een spanning die om te snijden is.

Deze twintig minuten durende intro demonstreert de kracht en invloed die geluiden en klanken kunnen hebben. Daarom zouden we er in het dagelijks leven meer aandacht voor moeten hebben. Klank werkt namelijk direct op ons in, zonder interventie van het woord of van een gedachte. Klank ‘spreekt’ tot ons zonder het zintuig van het denken aan te spreken. Voor de mens is de klank een test voor zijn gevoelsmatigheid. Klank werkt als de beitel die zijn uitdrukkingskracht beeldhouwt en als het penseel en het kleurenpalet dat zijn uitstraling schildert. Een respectvol omgaan met klank toont waardering voor de kwaliteiten van ons als mens.

Lute Brommer

Lute Brommer is dirigent en muziekfenomenoloog, tevens oprichter van het Celibidache Memorial Music Festival, Wuhan, China.


Meer over Lute Brommer?
Kijk op:
https://www.lutebrommer.com/

eerlijk DELEN

Share on facebook
Share on twitter
22 december 2020